Sons des bambous

Bài học đầu cho con

 

Quê hương là gì hở mẹ

Mà cô giáo dạy phải yêu

Quê hương là gì hở mẹ

Ai đi xa cũng nhớ nhiều

 

Quê hương là chùm khế ngọt

Cho con trèo hái mỗi ngày

Quê hương là đường đi học

Con về rợp bướm vàng bay

 

Quê hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trên đồng

Quê hương là con đò nhỏ

Êm đềm khua nước ven sông

 

Quê hương là cầu tre nhỏ

Mẹ về nón lá nghiêng che

Là hương hoa đồng cỏ nội

Bay trong giấc ngủ đêm hè

 

Quê hương là vòng tay ấm

Con nằm ngủ giữa mưa đêm

Quê hương là đêm trăng tỏ

Hoa cau rụng trắng ngoài thềm

 

Quê hương là vàng hoa bí

Là hồng tím giậu mồng tơi

Là đỏ đôi bờ dâm bụt

Màu hoa sen trắng tinh khôi

 

Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người.

 

Đỗ Trung Quân

 

Première leçon à son petit [1]

 

– Terre natale, c’est quoi, maman,

Qu’à l’école la maîtresse nous dit d’aimer ?

Terre natale, c’est quoi, maman,

Dont on a tous la nostalgie, une fois éloigné ?

 

– Terre natale, c’est les sucrées caramboles

Que tu grimpes cueillir tous les jours ;

C’est le chemin qui te mène à l’école,

Où des papillons jaunes flottent à tes retours ;

 

Terre natale, c’est les cerfs-volants bleus

Que tu fais s’envoler au dessus des rizières ;

C’est la petite barque qui, avec douceur,

Fait clapoter l’eau le long de la rivière ;

 

Terre natale, c’est les petits ponts en bambou

Par où rentrent les mères à chapeau conique ;

C’est le parfum des prairies magnifiques,

Qui voltige dans les sommeils d’été ;

 

Terre natale, c’est les bras chaleureux

Où, lors des pluies nocturnes, tu t’endors heureux ;

Terre natale, c’est les nuits de lune inondées

Où le perron se blanchit de fleurs d’aréquier ;

 

C’est le jaune des fleurs de courgettes,

Et le rose violet des palissades de baselles ;

C’est le rouge de deux haies d’hibiscus,

Et le blanc délicat des fleurs de lotus.

 

Terre natale, chacun n’en a qu’une,

Comme une seule mère, mon petit.

Terre natale : si quelqu’un l’oublie,

Jamais il ne saura devenir adulte. [2]

 

[1] Il existe plusieurs versions de ce poème dont celle-ci.

[2] L’auteur, dans une interview récente, a dit que ce dernier vers n’avait pas figuré dans sa version originale.

Một người

Căn phòng vắng một người

Bỗng trở nên trống vắng

Không còn gì ấm cúng

Không còn gì vui tươi

Bữa ăn vắng một người

Tìm đâu ra mùi vị

Khói cơm cay mắt thế

Bây giờ em mới hay

Hun hút hai hàng cây

Gió thổi dài ngơ ngác

Thành phố vắng một người

Đường không ai dạo chơi

Một người mang đi hết

Bao nhiêu là thông minh

Chẳng còn ai hóm hỉnh

Ai cũng đều nhạt tênh

Tấm ván nằm chông chênh

Sao rơi như nước mắt

Lòng em nghiêng về anh

Để tháng ngày vắng ngắt

Đi dọc dài đất nước

Không còn ai đón đưa

Không còn ai chờ đợi

Không ai mà viết thư

Dẫu bao nhiêu bài thơ

Chỉ mình em đau xót

Một mình như trái đất

Em bây giờ không anh…

Phan Thị Thanh Nhàn

Un être est parti

Un être est parti,

La chambre sent le vide,

Toute la chaleur du foyer s’en va,

Ainsi que bonheur et joie.

Un être manque au repas,

Tout se perd : et saveur et appétit,

Les yeux rougissent, je ne savais pas

Que la vapeur du riz est irritante aussi.

Les arbres s’allongent en rangées,

Le vent y souffle désorienté.

Un être manque à la ville,

Dans ses allées nul ne se promène plus.

Un être a emporté avec son départ

Tant d’intelligence qu’après ce jour,

Nul n’a plus le sens de l’humour,

Le monde devient fade et plat.

La planche de lit est bien trop large,

Les étoiles tombent comme des larmes,

Vers toi je me penche coeur et âme,

Depuis ne s’allume nulle autre flamme.

À travers le pays je voyage aujourd’hui,

De mes va et vient nul ne s’occupe plus,

Nul ne m’attend plus à chaque retour,

Nul ne m’envoie plus de lettres d’amour.

Malgré tant de poèmes, pas une fois

Je n’ai cessé de souffrir solitaire,

Comme le fait loin du ciel la terre, [1]

Maintenant que je suis sans toi…

[1] La poétesse, a comparé, dans un autre poème, son être aimé au ciel et elle-même à la terre.

Ghen

Cô nhân tình bé của tôi ơi

Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cười

Những lúc có tôi và mắt chỉ

Nhìn tôi những lúc tôi xa xôi.

Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai

Đừng hôn dù thấy cánh hoa tươi

Đừng ôm gối chiếc đêm nay ngủ

Đừng tắm chiều nay biển lắm người.

Tôi muốn mùi thơm của nước hoa

Mà cô thường xức chẳng bay xa

Chẳng làm ngây ngất người qua lại

Dẫu chỉ qua đường khách lại qua.

Tôi muốn những đêm đông giá lạnh

Chiêm bao đừng lẩn quẩn bên cô

Bằng không tôi muốn cô đừng gặp

Một trẻ trai nào trong giấc mơ.

Tôi muốn làn hơi cô thở nhẹ

Đừng làm ẩm áo khách chưa quen.

Chân cô in vết trên đường bụi

Chẳng bước chân nào được dẫm lên.

Nghĩa là ghen quá đấy mà thôi

Thế nghĩa là yêu quá mất rồi

Và nghĩa là cô là tất cả

Cô là tất cả của riêng tôi.

Nguyễn Bính

Jalousie

Ma petite maîtresse chérie, j’aimerais

Que vos lèvres ne sourient que quand je suis là ;

Et, quand je suis éloigné de vous, j’aimerais

Que vos yeux, vos beaux yeux ne portent que sur moi.

Ô j’aimerais que vous ne pensiez à nul être,

Que vous ne baisiez pas même une fleur fraîche,

Que nul traversin la nuit ne soit dans vos bras,

Que quand la plage est bondée vous n’y veniez pas.

J’aimerais que les effluves de ce parfum,

Dont vous vous servez, ne s’envolent jamais loin.

Et puis surtout qu’elles n’enivrent nullement

Ni ne transportent ne serait-ce qu’un passant.

J’aimerais que dans les nuits d’hiver glaciales

Aucun songe ne vienne autour de vous rôder.

Du moins, j’aimerais qu’alors vous ne rencontriez

Nul jeune homme dans ces rêveries hivernales.

J’aimerais que vos souffles déjà si légers

N’humectent point les vêtements des inconnus ;

Et, quant aux traces que peuvent laisser vos pieds,

Que nul autre pied ne marche jamais dessus.

C’est que je suis d’une excessive jalousie,

Que je vous aime jusqu’à en être engourdi.

Que vous êtes et représentez tout pour moi,

Tout pour moi seul et sans partage quelqu’il soit.

Thầy giáo vùng xuôi

Thầy giáo vùng xuôi về mở lớp

Tin chuyền rộn rã khắp đồi nương

Mế già chong lửa mừng không ngủ:

– Chữ cụ đồ lên tới bản mường

Từ ấy hay chim ngơ ngác cánh

– Mái nhà ai dựng giữa sườn non?

Từ ấy dân làng về rẫy sớm

Ngang đồi mê mải đứng nhìn con

Bản vầng từ đây không vắng nữa

Vui đàn em trẻ hát quanh nương

Chim trời nay cũng đường quen lệ

Ruổi cánh rừng xa nghỉ mái trường…

Bếp lửa chiều chiều reo tí tách

Mế ngồi mế kể chuyện râm ran:

– Thầy giáo hôm về còn ngượng lắm

Giờ đã lầu thông tiếng bản làng

Bên kia có trẻ chưa qua học

Thầy đã băng rừng vượt núi sang!…

Có lúc sàn thưa nằm chẳng ngủ

Nghe rừng xa vọng tiếng mưa đêm

Nhưng nắng mai về tươi nét chữ

Bàn tay thầy vẫn nắm tay em…

Thúc Hà (9-1959)

L’instituteur citadin

L’instituteur citadin monte ouvrir une classe au village,

La nouvelle se répand à travers champs et montagnes.

À côté du feu restent éveillées les mamies enjouées :

– Enfin, les lettres atteignent nos hameaux reculés !

Depuis, les oiseaux se retrouvent souvent désorientés :

– À qui appartient cette maison sur la colline suspendue ?

Depuis, les villageois rentrent tôt de leur champ de riz

Et s’arrêtent en chemin contempler leurs petits adorés.

Depuis a disparu du village l’atmosphère désertée,

Les enfants chantent autour des champs avec gaieté,

Même les oiseaux en provenance de lointaines forêts

Sur le toit de l’école prennent l’habitude de se reposer…

Les foyers crépitent à la tombée du soir,

Assises à côté, les mamies racontent des histoires :

– L’instituteur bien timide le jour de son arrivée

Parle maintenant couramment le dialecte du village.

Des enfants ne vont pas à l’école ? Alors sans tarder,

Il va les chercher parcourant forêts et montagnes !…

Parfois sur le plancher à larges lattes, il veille toute la nuit,

Écoutant résonner de la forêt lointaine le bruit de la pluie.

Le lendemain, le soleil revient éclairer les lettres des petits,

Et sa main continue à guider celles des garçons et des filles…